Door
ELSBETH STOKER
Hink-stap-sprong. Kees van Buren (41) doet het even voor in zijn studeerkamer. ‘Vroeger’, zegt hij, terwijl hij wankelt op één been, ‘kon ik alleen op deze manier mijn bureau bereiken.’ Stel je even voor, vervolgt Van Buren – donkerblond Arnie-kapsel, trotse glimlach en een Drents accent. ‘Deze kamer lag vol met stapels papieren, dvd’s en tl-lampen die nog opgehangen moesten worden. O ja, er stond ook nog een lekbak voor de wasmachine die ooit gekocht, maar nog nooit gebruikt was. Het kwam er gewoon niet van.’
Inmiddels heeft zijn studeerkamer op de zolder van een Hardenbergs rijtjeshuis een complete transformatie ondergaan: zij straalt orde en structuur uit. De lampen zijn opgehangen, de lekbak staat na twee jaar eindelijk onder de wasmachine, op de kasten hangen post-its waarop staat wat erin zit. En, vervolgt hij trots, de dvd’s staan – op genre geselecteerd – op een aparte, zelf getimmerde plank.
Jarenlang woonde hij samen met zijn vrouw Madelinde en hun kinderen in chaos, maar inmiddels zijn ze de ‘rommel de baas’. De opruimklus lukte echter niet alleen. Na wat wikken en wegen – ‘want wie kan er nou niet zijn eigen troep opruimen?’ – schakelde Van Buren de hulp in van een opruimcoach. ‘Zonder hulp van mijn moeder lukte het me vroeger ook al niet om mijn bureau op te ruimen’, verklaart hij. ‘Ik kon mijn aandacht er niet bij houden. Toen ik op mezelf woonde, was het niet anders. Als ik een lepel tegenkwam tijdens het opruimen, dacht ik: oh ja, ik heb ook nog nieuw bestek nodig. In no time stond ik dan in de HEMA.’
Getuige het groeiend aantal opruimcoaches is Van Buren – die twee jaar geleden ontdekte dat hij ADHD heeft – niet de enige met een opruimprobleem. Vooral de laatste jaren stijgt het aantal inschrijvingen bij de NBPO, de Nederlandse Beroepsvereniging van Professional Organizers, snel, aldus Gerda van Loo, eigenaar van Van Loo Organizing. Inmiddels telt de branchevereniging zo’n 140 leden. ‘En daar komen nog opruimcoaches bij die zich niet hebben aangesloten’, aldus Van Loo.
De opruimcoach is het type van ‘handen uit de mouwen’, ‘waarom wachten, als het ook nu kan’ en een liefhebber van ‘rust, reinheid en regelmaat’.
Een coach kan worden ingehuurd voor zo’n 50 euro per uur. De klantenkring is divers. Soms gaat het om mensen die zichzelf een ‘cadeautje’ gunnen en een opruimhulp inhuren. Maar vaker gaat het om sloddervossen die kampen met ADHD, depressie, autisme of dwangmatige verzamelwoede. ‘Of we worden ingehuurd door mensen die net uit een scheiding komen, of hun partner hebben verloren’, voegt Klazien Tempelaar toe. Zij is opruimadviseur van Van Buren.
Van alles treffen de coaches aan: van zelfbouwkasten die al jaren midden in de woonkamer staan en nog nooit in elkaar zijn gezet, omdat de eigenaar er geen puf voor heeft, tot mensen die zich blauw betalen aan de huur van garageboxen, alleen maar omdat ze niks durven weg te gooien. ‘En ik heb een keer een moeder gehad die mij wilde inhuren voor het opruimprobleem van haar kind’, voegt personal organizer Anja Dekker toe. ‘Wat bleek: het kind had geen probleem, maar de moeder. Zij was weer dwangmatig netjes.’
De opruimcoach is dus veel meer dan een veredelde schoonmaker, zegt Tempelaar.
‘Achter de spullen gaat vaak veel verdriet schuil. Het zijn mensen die geen moed hebben om de situatie aan te pakken: ze weten niet waar ze moeten beginnen. Tijdens het opruimen praat je ook veel met mensen.’
Zo trof ze de eerste keer dat ze bij Van Buren binnenstapte een ‘huis vol spanning aan’. Overal zag ze spullen rondslingeren, die geen vaste plek hadden. Van Buren en zijn vrouw durfden bijna niks weg te gooien. Kees: ‘Ik was bang dat als ik iets weggooide, ook de herinnering die eraan kleefde, zou verdwijnen.’ Dankzij Tempelaar heeft hij geleerd dat dit niet hoeft. ‘Bovendien weet ik nu dat het ook niet erg is als je herinneringen kwijtraakt. Je creëert ruimte in je hoofd voor iets nieuws. Dat geeft me enorm veel rust.’
Hij heeft, vervolgt hij tevreden, vandaag zelf dingen aangepakt voordat Tempelaar bij hem kwam. ‘Ik heb het toetsenbord vervangen en papieren uitgeprint. Vroeger zakte de moed me bij voorbaat in de schoenen als ik moest opruimen. Nu kom ik elke dag weer thuis in mijn eigen heerlijke huis.’
Als je wilt dat je kind opruimt: kondig het aan
Veel mensen die op mijn cursus komen, zegt opruimcoach Anja Dekker, hebben in hun jeugd niet geleerd om op te ruimen. De personal organizer uit Castricum verzorgt daarom cursussen hoe je je kinderen dit kunt leren.
‘Veel cursisten hadden bijvoorbeeld een perfectionistische moeder die zei: ‘Ik ruim wel op, ik kan het toch beter dan jij.’’
Het is slim om samen met je kind op te ruimen. Dekker: ‘Zeg dan niet: we gaan je troep opruimen. Maar zeg: laten we je bureau weer gezellig maken. Troep klinkt niet respectvol.’
De volgende stap is luisteren. ‘De ouders moeten goed in de gaten houden welk speelgoed op dat moment belangrijk is voor een kind. De ene periode speelt het hier graag mee, de andere is het weer uit de gratie. Vraag regelmatig aan je kind wat hij wil bewaren en weggooien. Zo leert het keuzes maken. Respecteer de keuze die het maakt.’
Een goed voorbeeld is volgens haar de indeling van groep 1 en 2 van de basisschool. Dekker: ‘Je hebt een bouwhoek, een knutselhoek of een verkleedhoek. In deze hoeken is alles aanwezig als je een van de drie dingen wil doen. Dat betekent dat het kind heel geconcentreerd met bijvoorbeeld knutselen bezig kan zijn. Het hoeft niet elders op zoek te gaan naar een schaar. Bovendien is het achteraf ook makkelijk opruimen, want alles wat het kind heeft gebruikt, hoort in die hoek.’
Natuurlijk, geeft ze toe, hebben de meeste huizen geen ruimte voor verschillende hoeken. ‘Maar denk aan een bouwdoos, en een knutselbureau.’
Als je wilt dat een kind opruimt, kondig het dan tijdig aan, vervolgt Dekker. ‘Verras het niet met de mededeling: we gaan nu eten, haal je spullen van tafel.’
Wat ook goed werkt, voegt haar collega Gerda van Loo toe, is de 30-seconden-regel. ‘Maak de afspraak dat alles wat minder dan 30 seconden kost om op te ruimen, meteen moet worden opgeruimd. Dat voorkomt rondslingerende jassen en schoenen. Maak er een spelletje van, dus ook de volwassenen moeten zich eraan houden.’